Pytania z intencją, oraz ukrytą strategią.

Od małego uczymy się komunikacji z innymi osobami, nasiąkamy wypowiedziami naszych rodziców, przyjaciół, oraz całego otoczenia. W szkole przyswajamy nazwy, odmiany, przypadki, ale czy kiedykolwiek przyglądaliśmy się głębiej temu jak zadajemy pytania?

Jeśli spojrzę na swoje doświadczenie, przez znaczną część swojego życia bez większego namysłu zadawałem pytania od prostych, po złożone. Pytania w celu zdobycia wiedzy, doświadczenia, czy z czystej ciekawości świata i ludzi. Po prostu je formułowałem, nie zwracając na nie zbyt wielkiej uwagi. Aż do momentu gdy w moje życie wkroczył coaching.

Coaching wprowadza pewien standard zadawania pytań klientom. Mają być proste, zwięzłe, nieskomplikowane, szczere,  głębokie, oraz poszerzające horyzonty. W związku z czym musiałem w pewien sposób zmienić styl zadawania pytań, by stać się bardziej skuteczny jako coach. Wydawało mi się, że poczyniłem ogromne postępy aż zetknąłem się z pojęciem pytania z intencją. To było dla mnie odkrycie, punkt przełomowy, bo rozumiałem potęgę prostoty, szczerości, horyzontów, ale nie zwracałem uwagi na to jaka intencja jest w moim pytaniu. Nagle okazało się, że wiele moich pytań ma ukrytą strategię, czy „naprowadza świadka”.

Pytania z intencją od samego początku sugerują ograniczone odpowiedzi. Jest to pytanie z oczekiwaniem na odpowiedź z góry założonym kierunkiem, a nawet tezą.

Oto przykłady pytań :

Pytanie z intencjąPytanie otwarte
Jak bardzo Cię to stresuje?Jak się z tym czujesz?
Może mógłbyś o tym porozmawiać z nauczycielem?Z kim mógłbyś o tym porozmawiać?
Dlaczego tak źle się zachowujesz?Skąd wynika Twoje zachowanie?
Nie mówiłeś przypadkiem, że Michał nie chce do tego się mieszać?Co sądziłby o tym Michał?

Pytania z ukrytą strategią, wyglądają tak jak osoba zadająca do czegoś zmierzała, albo miała wyobrażenie jak odpowiedź brzmi. Pytania takie w coachingu są mniej kreatywne, efektywne, oraz zawężają miejsce na odpowiedź.

Oprócz ukrytych intencji bardzo często zadając pytanie, tworzymy brak miejsca na odpowiedź.

Skala mikro - bardzo mało miejsca na odpowiedź------- >skala i miejsce na odpowiedź rośnie------- >Skala makro - bardzo dużo miejsca na odpowiedź
Wolisz zjeść lody śmietankowe, czy owocowe?
Jakie lody byś chciał zjeść?Jaki deser byś chciał zjeść?Co byś chciał zjeść?Na co masz teraz ochotę?

Zwróćcie uwagę w pierwszym pytaniu, nie ma miejsca na kreatywną odpowiedź. Nie ma miejsca na to co dana osoba naprawdę potrzebuje. Zauważcie też że skala mikro, zamienia się w skalę makro wraz z ostatnim pytaniem.

Tak jak wcześniej pisałem nigdy na to nie zwracałem uwagi, ani na intencję mojego pytania, ani na brak miejsca na odpowiedź, ani na skalę moich pytań. Okazało się, że w wielu przypadkach moje pytanie miało założony z góry scenariusz, którym chciałem coś osiągnąć.

Oczywiste jest, że nie należy ograniczać się i całkowicie likwidować pytań z intencją. Po prostu dobrze jest czasem przyjrzeć się im głębiej. Od nas zależy jaką mamy intencję i czy tak naprawdę chcemy usłyszeć prawdziwą, nieokrojoną odpowiedź. Co wybierasz w związku z tym?

O mnie Pawel Wroński

z wykształcenia ekonomista. Jego fascynacja rozwojem osobistym doprowadziła do tego, że uzyskał Certyfikat Coacha Biznesu oraz Międzynarodowy Certyfikat ACC w International Coach Federation. Nigdy nie osiada na laurach więc obecnie zgłębia tajniki języków programistycznych. Jest osobą bardzo kreatywną, upartą, „zadaniową” – nie spocznie dopóki nie ukończy rozpoczętego projektu.