Czy testy i sprawdziany w szkole mają jakikolwiek wpływ na inteligencję naszych dzieci?

Uczniowie na każdym etapie swojej edukacji muszą zmierzyć się z szeroką gamą standaryzowanych testów – od sprawdzianów w szkole podstawowej aż po egzamin maturalny na zakończenie liceum. Podczas przygotowywania się do tego typu testów, uczeń może zwiększyć wiedzę faktograficzną, ale jak wskazują najświeższe badania, może to jedynie w niewielkim stopniu zwiększyć ogólny poziom jego IQ.


Dlaczego? Choć przygotowanie do takiego testu, zwiększa tak zwaną inteligencję skrystalizowaną, to niestety nie ma to wpływu na płynną inteligencję. W wielkim skrócie można powiedzieć że inteligencja skrystalizowana zawiera fakty i informacje, a inteligencja płynna polega na zdolności do myślenia abstrakcyjnego i logicznego.

W badaniu opublikowanym w czasopiśmie Psychological Science, naukowcy porównywali IQ i wyniki testów około 1400 uczniów ósmej klasy (13-14 latków, co odpowiada 1-2 klasie gimnazjum w Polsce). Okazało się, że praca domowa obejmująca przygotowanie do testu, pomogła zwiększyć wyniki jakie osiągali uczniowie na sprawdzianach, jednak nie miało to wpływu na poziom inteligencji płynnej. Autorzy sugerują, że inteligencja płynna jest znacznie lepszym wskaźnikiem umiejętności, zwłaszcza takich jak rozwiązywanie problemów, umiejętność myślenia abstrakcyjnego, pojemność pamięci i szybkość przetwarzania.

Chociaż badania wykazały, że przygotowywanie się do testów nie pomaga zwiększyć naszej inteligencji, nie oznacza to że nie ma to kompletnie sensu. Istnieją dowody na to, że uczeń który dobrze radzi dobie na sprawdzianach, lepiej wypada na końcowych egzaminach. Pamiętać należy jednak o tym, że badacze brali pod uwagę studentów amerykańskich, którzy poddawani się trochę innym testom niż studenci w Polsce. Ciekawe czy taka sama zależność zachodzi w przypadku nowej matury 😉

Skrystalizowana wiedza jest również ważna w wielu dziedzinach życia, nie tylko w szkole ale i później w pracy. Na przykład, wiedza faktyczna jest ważna w klasach matematycznych aby móc później przełożyć tą wiedzę na realia panujące w świecie rzeczywistym.

O mnie Dominika Wrońska

Jestem psychologiem i terapeutą EEG-biofeedback. Fascynuje mnie mózg z jego niesamowitymi możliwościami. Najbliższy moim przekonaniom jest nurt poznawczo-behawioralny, ponieważ nie pozostawia miejsca na domysły, a wszystkie wnioski opiera na mierzalnych faktach. Prywatnie jestem mamą Laury oraz Leo, którzy stanowią dla mnie niesamowitą inspirację i każdego dnia uczą mnie perfekcyjnej organizacji czasu.