Błędy percepcji

Punkt widzenia zależy od punktu siedzenia.

Uczucia zniekształcają percepcję – Mistrz często powtarzał to swoim uczniom. Pewnego dnia, Mistrz zademonstrował im to na konkretnym przykładzie, rozmawiając z pewną kobietą.

Jak powodzi się twojej córce?

Wspaniale! Moja córka ma niewiarygodnie dobrego męża! Kupił jej samochód, biżuterię o której marzyła od lat, zatrudnił dla niej służbę. Dzięki gosposi, która przynosi jej śniadanie do łóżka, nie musi wstawać przed południem!

breakfast-867822_1920

A jak miewa się twój syn?

Koszmarnie! Ożenił się z prawdziwą jędzą. Dał jej wszystko to o czym marzyła: samochód i kosztowną biżuterię. Nawet zatrudnił dla niej służbę! A ta niewdzięcznica śpi do południa i nawet nie raczy wstać rano aby zrobić śniadanie swojemu mężowi! 

Ta historyjka przedstawia bardzo ciekawe zjawisko – zniekształcenie obrazu sytuacji przez uczucia. Ponieważ na nasz osąd wpływa bardzo wiele różnych czynników a nasz mózg jest specjalistą w racjonalizowaniu naszych emocjonalnych wyborów i w wypełnianiu wszelkich luk w pamięci, taka sytuacja zdarza się nam niezwykle często.

Udowodniono to zjawisko naukowo – badanie przeprowadzone w 2004 roku pokazało, że na treść naszych sądów duży wpływ ma na przykład afekt spowodowany tym, czy oceniane zdarzenie jest zgodne, czy nie z naszym prywatnym interesem. Przykład matki idealnie to obrazuje – pragnie dla swoich dzieci tego co najlepsze, dlatego nie jest w stanie zauważyć tego jak bardzo podobne są historie jej syna i córki.

Ponadto jak dowodzą badania przeprowadzone przez profesora Daniela Leisinga i jego współpracowników z Technische Universität w Dreźnie, nie potrafimy być obiektywni w ocenie osób z którymi łączą nas jakiekolwiek relacje. Badacze z Drezna przyglądali się parom przyjaciół i doszli do wniosku, że oceniamy ludzi na których nam zależy bardziej pozytywnie, niż zrobiłyby to obce osoby, i robimy tak niezależnie od rzeczywistych osiągnięć i zachowań naszych znajomych. Leising tłumaczy, że tendencja do idealizowania przyjaciół może służyć jako ‚klej społeczny’, który z ewolucyjnego punktu widzenia ma ogromne znaczenie dla przetrwania. Tak samo będzie przedstawiała się sytuacja w przypadku oceny członków rodziny, ponieważ będziemy walczyć o przetrwanie własnych genów, chcąc dla naszych najbliższych tego co najlepsze.

Bardzo dobrze przedstawia błędy percepcyjne poniższy filmik:

Daniel Simons opisuje mechanizm powstawania błędów percepcji wzrokowej, ale błędy myślenia działają na bardzo podobnej zasadzie. Nie uświadamiamy sobie popełnianych błędów bo jesteśmy przeświadczeni o swojej nieomylności. Ale wcale tacy nie jesteśmy.

Biorąc to wszystko pod uwagę, zastanów się dwa razy zanim polecisz przyjaciółkę jako idealną kandydatkę do pracy, zwłaszcza jeżeli miałaby stać się członkiem zespołu z którym pracujesz 🙂

A czy Ty dajesz się oszukać własnym uczuciom?

O mnie Dominika Wrońska

Jestem psychologiem i terapeutą EEG-biofeedback. Fascynuje mnie mózg z jego niesamowitymi możliwościami. Najbliższy moim przekonaniom jest nurt poznawczo-behawioralny, ponieważ nie pozostawia miejsca na domysły, a wszystkie wnioski opiera na mierzalnych faktach. Prywatnie jestem mamą Laury oraz Leo, którzy stanowią dla mnie niesamowitą inspirację i każdego dnia uczą mnie perfekcyjnej organizacji czasu.